ConvaTec
Stosujemy się do standardu HONcode dla wiarygodnej informacji zdrowotnej
Stosujemy się do
standardu HONcode
dla wiarygodnej
informacji zdrowotnej:
sprawdź tutaj.
  Nota prawna 
Strona Główna O firmie Produkty i refundacja Dział pomocy Edukacja Strony WWW Mapa serwisu

Stomia i jej pielęgnacja
Złota Karta ConvaTec
Troska
ConTact
Nasza Troska
Prawnik radzi
Porady chirurga
Porady pielęgniarskie
Porady rehabilitanta
Porady seksuologa
Porady ginekologa
Dietetyk radzi
Psycholog radzi
Porady kulinarne
Materialy edukacyjne
e-edukacja ConvaTec
Publikacje naukowe
Kącik medyczny
Rany i opatrunki
Wprowadzenie
Info ogolne
Kompleksowy Model Leczenia Ran
Info dla lekarzy
Doniesienia prasowe
Publikacje naukowe
info dla pacjentów

Zasady prawidłowego odżywiania się osób ze stomią (cz. III)

Poniżej prezentujemy Państwu trzecią część porad dotyczących prawidłowego odżywiania się osób po operacji wyłonienia stomii. Pytania numerowane są w kolejności ich ukazywania się od początku cyklu. Zachęcamy gorąco do nadsyłania własnych pytań, które pozwolą wzbogacić nasze opracowanie.


Czym jest właściwie błonnik pokarmowy?
Błonnik pokarmowy (nazywany też często włóknem pokarmowym) jest bardzo ważnym składnikiem wszystkich produktów pochodzenia roślinnego. Charakterystyczną jego cechą jest to, że po spożyciu nie jest trawiony w przewodzie pokarmowym człowieka. Mimo że wydalamy go w postaci niezmienionej, ma kluczowe znaczenie zarówno dla prawidłowej pracy jelit, jak i dla właściwego funkcjonowania całego naszego organizmu. Dobroczynne działanie błonnika polega m.in. na regulacji pracy jelit (szczególnie jelita grubego), zapobieganiu zaparciom, ochronie przed nowotworami jelit oraz zmniejszaniu poziomu cholesterolu we krwi. Ta ostatnia właściwość ma znaczenie w walce z miażdżycą.

Jaką rolę odgrywa błonnik w naszej diecie?
Błonnik pokarmowy pozytywnie oddziaływuje na organizm człowieka:
  • pobudza wydzielanie śliny podczas przeżuwania pokarmów - ślina ułatwia rozdrabnianie pokarmu w jamie ustnej oraz zawiera enzymy uczestniczące w trawieniu cukrów;
  • wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku − ma to szczególne znaczenie dla osób cierpiących na nadkwaśność, zgagę, niestrawność i wrzody żołądka;
  • jest doskonałym „wypełniaczem” jelit − pobudza ich ukrwienie, perystaltykę oraz przyspiesza pasaż jelitowy;
  • stwarza korzystne warunki do rozwoju prawidłowej flory bakteryjnej w jelitach - ma to wpływ na prawidłowe trawienie; pomaga w tworzeniu miękkiego stolca, zapobiega zaparciom i ułatwia wypróżnienia;
  • zwiększa wydalanie cholesterolu z kałem i zmniejsza jego poziom we krwi − co wspomaga profilaktykę i leczenie miażdżycy; ogranicza wchłanianie substancji toksycznych z jelit i ułatwia ich wydalanie z kałem.
Jakie jest dzienne zapotrzebowanie każdego człowieka na błonnik?
Nasze zapotrzebowanie na błonnik wynosi 15 gramów na 1000 kcal, czyli średnio ok. 30 gramów błonnika na dzień. Tyle błonnika zawiera np.: 10 jabłek lub 5 bułek grahamek lub 4 łyżki otrąb pszennych.


W jakich pokarmach znajduje się szczególnie dużo błonnika?
Najlepszym źródłem błonnika są:
  • otręby pszenne − zawierają aż 42 g błonnika w 100 g otrąb;
  • ryż brązowy − ryż biały zawiera trzykrotnie mniej błonnika niż brązowy;
  • kasze − głównie perłowa i gryczana;
  • pieczywo − chleb razowy lub z ziarnami zbóż, bułki grahamki, pumpernikiel;
  • owoce − szczególnie maliny, porzeczki, jabłka, pomarańcze, grejpfruty i avocado;
  • warzywa − szczególnie buraki, seler, marchew, ziemniaki i pomidory;
  • rośliny strączkowe − fasola, groch, bób.
Uwaga! Rośliny strączkowe przed spożyciem warto na minimum 24 godziny namoczyć w wodzie, by nie powodowały produkcji dużej ilości gazów jelitowych. Błonnik nie występuje w produktach pochodzenia zwierzęcego.

Jakie znaczenie ma błonnik dla osób z wyłonioną stomią jelitową?
Ok. 80% wszystkich osób ze stomią to kolostomicy. Wyłonienie kolostomii najczęściej konieczne jest w chorobie nowotworowej jelit, a za jedną z jej przyczyn uznaje się niedostateczną ilość błonnika w diecie. Osoby z kolostomią powinny więc, w ramach tzw. profilaktyki wtórnej, zmienić swoje nawyki żywieniowe i zacząć spożywać produkty, które zawierają więcej błonnika. Jedną z najcenniejszych zalet błonnika dla pacjentów z kolostomią jest to, że doskonale reguluje pracę jelit. Zwiększa ich ukrwienie, pomaga w tworzeniu miękkiego stolca, ułatwia wypróżnienia i zapobiega zaparciom, które są jednym z najczęściej zgłaszanych problemów w przypadku kolostomii. Osoby z ileostomią stanowią ok. 10% wszystkich stomików. U nich przyczyna wyłonienia stomii jest inna, a konsystencja stolca − płynna lub półpłynna. Niemniej ileostomicy również powinni spożywać bardzo dużo produktów bogatych w błonnik pokarmowy.

Czy duża ilość błonnika w diecie może być przyczyną biegunki?
Błonnik powoduje rozrzedzenie i zwiększenie objętości i masy stolca. Przy dużym jego spożyciu może okresowo dojść do oddawania rzadkich stolców przypominających biegunkę. To prawidłowe zjawisko i nie powinno jednak niepokoić.

Czy pacjenci z urostomią wymagają specjalnej diety ze względu na ryzyko powstania kamieni moczowych?
Ze względu na ryzyko powstania kamieni moczowych, pacjenci z urostomią powinni przestrzegać kilku dietetycznych zasad. Po pierwsze: ograniczyć spożycie szczawianów. Są one obecne przede wszystkim w zielonolistnych warzywach − pietruszce, sałacie, szczawiu, szczypiorku i szpinaku. Po drugie: kontrolować ilość wapnia w diecie, ponieważ wapń może zwiększać ryzyko powstania kamieni. Należy jednak pamiętać, że pierwiastek ten jest bardzo potrzebny do budowy kości, a jego brak może być powodem np. osteoporozy. Po trzecie: ograniczyć ilość spożywanego czerwonego mięsa (dotyczy to szczególnie pacjentów mających podwyższony poziom kwasu moczowego w moczu). Czerwone mięso zawiera dużo puryn, które mogą zwiększać ryzyko powstawania kamicy nerkowej. Poza tym pacjenci z urostomią mogą odżywiać się normalnie, przestrzegając ogólnych zasad zdrowego odżywiania.

Czy pacjenci z urostomią powinni ograniczyć ilość spożywanej soli?
Tak. Ilość spożywanej soli kuchennej powinna zostać ograniczona. Ale nie ze względu na nerki i na posiadaną urostomię, ale z powodu ryzyka rozwoju nadciśnienia tętniczego. Dotyczy to szczególnie osób w podeszłym wieku. Ilość soli, która jest naturalnie obecna w produktach spożywczych (w chlebie, mięsie, warzywach), jest wystarczająca i pokrywa całkowicie nasze zapotrzebowanie. Zbyt obfite dosalanie potraw nie ma żadnego zdrowotnego uzasadnienia. Każda osoba, która chce się zdrowo odżywiać, powinna zrezygnować z dosalania potraw.

Czy pacjenci z urostomią powinni pić dużo płynów?
Tak, ponieważ stan i drożność dróg moczowych są dla nich bardzo istotne. Nie wolno dopuścić do zagęszczania moczu, bo zwiększa to ryzyko powstawania kamieni moczowych. Zarówno suchy stolec (w przypadku kolostomii), jaki i zagęszczony mocz (w przypadku urostomii) są czynnikami „obcymi” i „drażniącymi” organizm. Pacjenci rzadko zwracają uwagę na swój mocz. Zapytani na ogół nie potrafią precyzyjnie przypomnieć sobie jak wygląda, jaki jest jego kolor i konsystencja. A dla lekarza to bardzo ważna informacja. Z ilością wypijanych płynów nie powinny jednak przesadzać osoby cierpiące na niewydolność krążenia, ze względu na ryzyko jej nasilenia. W takich przypadkach zawsze warto zapytać o radę swojego lekarza.

Czy pacjentom z urostomią można zalecać piwo?
Nie ma przeciwwskazań do picia piwa lub innego alkoholu. Ale nikt specjalnie nie zaleca piwa. Jeżeli ktoś ma ochotę je wypić to wyłącznie dla przyjemności, a nie w celach leczniczych.

Czy osoby z urostomią powinny starać się w większości spożywać pokarmy zasadowe (np. białe mięso, białko jaj), aby wywołać bardziej zasadowy odczyn moczu i zmniejszyć przez to ryzyko kamicy?
Nie − dlatego że ważna jest nie tylko kwasowość moczu, ale funkcjonowanie nerek i całego organizmu. Znaczne „przekarmianie” się białkiem uważa się za czynnik pronowotworowy, czyli sprzyjający rozwijaniu się nowotworów, jak również obciążający nerki − nadmiar białka wydalanego z moczem jest szkodliwy. Najlepszą receptą na zmniejszenie ryzyka kamicy moczowej jest stosowanie urozmaiconej diety. Spożywanie różnych pokarmów gwarantuje, że odczyn moczu będzie optymalny.

Warto wspomnieć, że niektóre pokarmy mogą spowodować wyraźną zmianę zabarwienia moczu, co może być niepokojące dla pacjenta z urostomią.
Tak, to bardzo ważne. Na co dzień na ogół nie zwracamy uwagi na kolor wydalanego moczu. Dotyczy to zwłaszcza kobiet. W momencie, kiedy mocz zbiera się w woreczku, który systematycznie opróżniamy, mamy okazję dokładnie mu się przyjrzeć. Zmiana zabarwienia często wywołuje obawy. Naturalną zmianę zabarwienia moczu powodują np. spożywane buraczki (na czerwono), preparaty witamin z grupy B (na żółto) oraz preparaty żelaza (na kolor ciemny). Zmiana barwy moczu może się jednak również wiązać z krwawieniem z dróg moczowych (krew w moczu) lub z małą ilością wypijanych płynów (mocz zagęszczony, ciemnego koloru).
 
 
copyright © ConvaTec Polska Sp. z o.o. 2002-2010
Data ostatniej aktualizacji: 6 grudnia 2010
Nota prawna
Webmaster